Onder textielkunstenaars is dit ambacht nooit weggeweest: zelf verf maken van planten en bloemen. De laatste jaren ontdekken ook tekenaars en schilders het opnieuw, want net als ik zijn meer mensen op zoek naar natuurlijke, milieuvriendelijke materialen om mee te tekenen en schilderen. In deze DIY ontdek je de basis van natuurinkt maken van planten, want zelf verf en inkt maken is niet alleen groen en lief voor het milieu – het is ook heel erg makkelijk! Onderaan het artikel vind je tot slot handige links naar meer adressen voor verdere inspiratie over natuurlijke verf en inkt.
Proces vol verrassingen
Allereerst; zelf maken van inkt en verf is een proces vol verrassingen. Er kan van alles gebeuren, want blauw-paarse bramen kleuren misschien wel rood en na het schilderen kunnen de kleuren nog veranderen of verbleken onder invloed van zonlicht. Je inkt of verf gaat ook niet zo lang mee en ze kunnen zelfs slachtoffer worden van pluizige schimmels. Je weet dus nooit helemaal wat het resultaat gaat worden en zelfgemaakte inkt en verf is niet voor de eeuwigheid. En dat is nou precies de charme!

Inkt maken van koffie en bramen
Mijn eerste kennismaking met het zelf maken van eco inkt is via het boek The organic artist, waarvan je hier een uitgebreide review vindt. Met Nicks recept maakte ik mijn eerste twee supersimpele inkten: een zachte beige van koffie en een warm rood-paarse inkt van bramen (zie de foto hierboven). De inkt van koffie ging trouwens nog best lang mee, na 8 maanden was de inkt nog steeds goed. De brameninkt hield het wat minder lang vol, want die was na een paar maanden ingedikt tot een soort jam en rook een stuk minder lekker.

Natuurinkt maken van planten en bloemen
Inmiddels heb ik ook inkt gemaakt van onder nadere paardenbloemen, narcis, ossentongwortel en rode hazelaar (zie de foto hierboven). In donkergekleurde flesjes (uit de kringloopwinkel) gaan deze inkten redelijk lang mee, afhankelijk van hoe goed je ze zeeft om ze te ontdoen van restjes plantmateriaal. Je kunt de inkt stabiliseren, zodat deze langer goed blijft, door het toevoegen van bijvoorbeeld kruidnagel(olie).
Hieronder vind je een lijst van meer verfplanten en hun kleuren (bron: Het Komplete handwerken – Verven):
- Braam: geel
- Boerenwormkruid: geel
- Fluitekruid (jonge plant): groen
- Guldenroede: geel
- Laurier: paars
- Moerasspirea: beige
- Riet: groen
- Varen (jonge loot): rose
- Vlier (blad): geel, Vlier (bessen): paars
- Vogelkers (bast): brons
- Vrouwenmantel: geel
- Walstro (wortels): rood
- Weegbree: groen
- Wilg (bast): rose/bruin

Natuurinkt maken van planten
Materialen
- Planten of bloemen
- Water
- Een oude pan die je alleen gebruikt voor het maken van inkt
Instructies
- Droog de bladeren of bloemen door ze natuurlijk te laten verdrogen of op een stukje krant.
- Scheur de bladeren/bloemen in kleine stukjes, doe ze in een pan en vul deze met water, zodat de planten/bloemen onder staan.
- Verwarm het water met de deksel op de pan zonder het te koken en laat de planten/bloemen 1 uur trekken (hardere plantdelen hebben meer tijd nodig om hun kleurstof af te geven). Ga af en toe even bij je brouwsel kijken om te controleren of het niet teveel inkookt.
- Zeef het gekleurde water en doe het water terug in de pan. Verwarm de vloeistof tot het een beetje indikt. Blijf erbij om te voorkomen dat het aanbrandt.
- Laat de vloeistof afkoelen en giet het – eventueel na zeven door een koffiefilter of kaasdoek – over in een donker gekleurd flesje. Bewaar de inkt op een donkere plek of in de koelkast.
- Je kunt de kleur nog beïnvloeden met verschillende stoffen, zoals baking soda, sulfiet of ijzer.
Meer zelf verf maken?

Inkt maken van koffie
In het boek The organic artist vind je dit super simpele recept: zet twee bakkies koffie en doe één bakkie in een pan. Verwarm de koffie en laat deze een beetje inkoken, waardoor de kleur iets donkerder wordt. In de tussentijd geniet je van het tweede bakkie 😉
Aquarelverf maken
Van niet meer dan Arabische gom en fijn gemalen kleurstof maak je eenvoudig zelf aquarelverf. In dit artikel laat ik je zien hoe je zelf aquarelverf maakt, inclusief voorbeelden van verf gemaakt van houtskool en zelfs kruiden uit de keukenkast.


Acrylverf maken
Wil je liever met acryl schilderen? Met de minerale pigmenten en plantaardige acrylmedium van Natural Earth Paints maak je zelf natuurlijke acrylverf (en aquarelverf of krijtjes). Hier lees je een review van deze verf.
Handige adressen voor het zelf maken van inkt en verf
Wil je meer doen met verf en inkt maken, dan kun je eens kijken bij deze adresjes:
+ Wilde inkt van Sonja Tara
+ Natuurinkt van Het Inkt Atelier
+ Verfmolen de Kat (let op: niet alleen natuurinkt)
+ Painting Plants (Nederlandse site)
+ Bij Werkplaats voor kunst en ambacht vind je boeken over eco-verf
+ Zoek op Instagram op de hashtag #natuurlijkeverf of #wildeinkt
Boeken over zelf inkt en verf maken
+ The organic artist (hier staan ongeveer 5 recepten in)
+ Planteninkt*
+ Found and Ground*
+ Botanical Colour at Your Fingertips*
+ Kleurenpracht met kruidenkracht*
+ Wild Colour*
Heb jij ook zelf natuurlijke inkt of verf gemaakt? Deel je bevindingen of tips in een reactie hieronder. Zo kunnen we elkaar inspireren!



Heb vorig jaar walnoten inkt gemaakt, is nu nog steeds goed te gebruiken. Heb na het zeven een lepel arabisch gom een lepel azijn en een kruidnagel toegevoegd.
Ga nu ook proberen met boeren wormkruid en vlierbes
Hoi Ada, dankjewel voor de foto en de tip. Ik zet de tip erbij in het artikel 🙂 Creatieve groet, Lisette
Het kriebelde zo, de verhalen over zelf Natuurinkt gaan maken!
Een volstrekt nieuwe ervaring, dus ben vrijuit gaan experimenteren.
Hier komt ‘ie:
Gespeeld met de hoeveelheid plantdelen en water, de kooktijd naar eigen inzicht, evt wat water toevoegen, gas zo laag mogelijk. Na het zeven kort of langer inkoken.
Hoeveelheid: Een handjevol bloemen en blad, in kleine stukjes, ongeveer 3 cm in je pannetje, aanvullen met water, tot het groen net onder staat. Regelmatig onder de deksel kijken en roeren.
Zittend naast de oude gasbrander in de tuin, 2 keer een middagje heerlijk buiten natuur inkt gemaakt, zo Zen!
Na anderhalf uur check ik de hoeveelheid vloeistof, test de kleur.
Een oud kringloop pannetje met deksel, metalen lepel om te roeren.
De ingekookte plant vloeistof zeef ik door een koffiefilterhouder met papieren filter. Bewaren in donker glas flesje.
Schimmel ligt op de loer, maar dat hoort erbij.
Eerste pannetje: Duizendblad uit de berm geplukt. In stukjes, ingekookt. Afgekoeld en gezeefd. Verder ingekookt tot yoghurtdikte (iets te lang). Ik houd een bodempje in een eierdopje over, een bruin kleverig stroopje. Hiermee verder gaan experimenteren:
Baking Soda: Geeft diep groenig, Erg mooi!
Ossengal: word iets meer bruin.
Citroenzuur: blijft na een week nog plakkerig.
Tweede pannetje: Van de vlinderstruik 3 bloemen en wat blad.
Wat zit hier een geur in! Dit keer minder ingekookt zodat ik meer vloeistof =inkt overhoud.
Een drupje belooft al geel.., tjonge wat een avontuur!
Wat een top zomer activiteit, zitten en wachten wat het gaat worden.
Aan onze eettafel een speciaal zomers plekje ingericht, de natuur inkt meteen uitproberen. Laag over laag geeft bijzonder effect.
Mijn man denkt mee, laurierblad? Uienblad? Gewoon gaan uitproberen!
(Een boek met inkt recepten zoeken kan natuurlijk ook.)
Hoi Jelma, wat leuk dit uitgebreide inkijkje in je proces. Heel inspirerend en hopelijk voor andere lezers ook een aanzet om het eens te proberen. En wat lief dat je man zo meedenkt 🙂 Creatieve groet, Lisette
Ik ga deze inktrecepten ook voor wol proberen. Hopelijk blijven de kleuren goed maar de inspiratie is begonnen.
Hoi Ennio, leuk dat je dat gaat proberen! Wol wordt al eeuwenlang geverfd met planten dus dat moet goedkomen. Er wordt over het algemeen aangeraden om wol voor te bereiden (beitsen, bijvoorbeeld met aluin) om de kleur te laten pakken en het beter te fixeren. Je kunt hiervoor het beste oude handwerkboeken raadplegen, online zoeken of experimenteren met verschillende plantkleurstoffen en hun resultaat. Veel plezier!