Een schetsboek kiezen

369
Met review

In het vorige artikel uit deze serie schreef ik over het doel van je art journal. In dit artikel help ik je bij het kiezen van een schetsboek. Ik start met een korte review van mijn schetsboeken waarin ik je laat zien welke materialen je in welke schetsboeken kunt gebruiken. Daaronder bespreek ik de belangrijkste overwegingen bij het kiezen van een schetsboek.

Korte reviews van mijn schetsboeken

Ik begin met een overzicht van alle schetsboeken (in no particular order) die ik ooit heb geprobeerd. Per schetsboek vertel ik kort mijn bevindingen. Dit overzicht zal ik aanvullen als ik weer nieuwe materialen of schetsboeken heb getest. Mis je iets, wil je meer weten over een bepaald schetsboek of heb je een favoriet die hier niet tussen staat? Stel je vraag in een reactie onder dit bericht.

Moleskine Classic

Als dagelijks schetsboekje (voor in mijn tas) gebruik ik meestal een Moleskine Classic blanco of dotted pocket (iets kleiner dan A6) in combinatie met een potlood of fineliner + collage. De kwaliteit is, ondanks het dunne papier, heel mooi en deze maat past in mijn leren Paper Republic hoesje.

+ Formaten: Extra large (ongeveer A4), Large (ongeveer A5), Pocket (iets kleiner dan A6)
+ Kaft: Mooie kwaliteit, blijft netjes ook bij intensief gebruik en verkrijgbaar in verschillende kleuren.
+ Papier: vrij dun, geschikt voor potlood en pen. Niet geschikt voor vulpen, stift of verf.
+ Geschikt voor: potlood, fineliner (schemert iets door, ‘ghosting’ genoemd) en collage
+ Niet geschikt voor: inkt, vulpen, verf
+ Binding: Stevig gebonden, pagina’s raken nooit los.
+ Extra’s: Elastiek, bladwijzer en vakje achterin.

Te koop bij: Bol.com

Talents Art Creation (beste koop)

Dit boekje vervangt steeds vaker mijn meest gebruikte Moleskine Classic. Hij heeft precies dezelfde maat, maar dan met dikker papier en er zitten meer bladzijden in. Het papier kan veel meer hebben dan de Moleskine en de prijs is ook nog eens veel lager. Alleen de binding en de kwaliteit van de kaft is iets minder.

+ Formaten: A4, A5, A6 (let op: iets kleiner dan A6, zelfde maat als Moleskine) en – mijn favoriet! – vierkant.
+ Kaft: Blijft netjes, ook bij intensief gebruik. Persoonlijk vind ik het materiaal iets minder mooi dan Moleskine. Verkrijgbaar in zwart, wit of rood.
+ Papier: Stevig en niet te glad.
+ Geschikt voor: potlood (heeft wel de neiging om wat af te geven), fineliner, inkt, stiften en collage.
+ Een beetje geschikt voor: acrylverf
+ Niet zo geschikt voor: aquarelverf (het kan wel, maar de kleuren blijven niet helder)
+ Binding: Redelijk, minder dan Moleskine maar pagina’s blijven goed zitten.
+ Extra’s: Elastiek, bladwijzer en vakje achterin.

Te koop bij: Bol.com

Moleskine Sketch

Dit is het artistieke zusje van de Classic. Van buiten zien ze er hetzelfde uit, maar het papier is van heel andere orde. Heel erg dik en perfect voor art journaling.

+ Formaten: Extra large (ongeveer A4), Large (ongeveer A5), Pocket (iets kleiner dan A6)
+ Kaft: Mooie kwaliteit, blijft netjes ook bij intensief gebruik.
+ Papier: dik en vrij glad.Het papier is niet helemaal wit, eerder gelig.
+ Geschikt voor: potlood, pen, vulpen, stift en acrylverf.
+ Niet geschikt voor: aquarelverf.
+ Binding: Stevig gebonden, pagina’s raken nooit los.
+ Extra’s: Elastiek, bladwijzer en vakje achterin.

Te koop bij: Bol.com

Moleskine Aquarel (favoriet)

De naam zegt het al, deze is speciaal voor aquarel. Ook geschikt voor acrylverf en zelfs voor pastelkrijt, omdat de structuur van het papier niet heel grof is.

+ Formaten: Large (ongeveer A5) landscape + portrait, Pocket landscape (iets kleiner dan A6)
+ Kaft: Mooie kwaliteit, blijft netjes ook bij intensief gebruik.
+ Papier: Dik, echt wit (dus niet gelig) en met een mooie structuur, niet te glad en niet te grof.
+ Geschikt voor: potlood, pen, vulpen (redelijk vanwege de structuur), stiften, aquarelverf, acrylverf, pastelkrijt, oliepastel.
+ Binding: Stevig gebonden, pagina’s raken nooit los.
+ Extra’s: Elastiek en vakje achterin.

Te koop bij: Bol.com

Hahnemuhle watercolour

Het papier in dit boekje is perfect, misschien wel het beste aquarelpapier dat ik in schetsboeken ben tegengekomen. Ik heb alleen moeite met de binding; die is zo strak dat het boekje niet zo lekker openvouwt. Het kan wel plat liggen, maar het gaat niet zo soepel als Moleskine. Dit is heel persoonlijk, dus als je uitsluitend met aquarel werkt; probeer dit boekje zeker uit.

+ Formaten: Vanaf A6
+ Kaft: Mooie kwaliteit met een fijn structuurtje. Ik heb dit boekje nog niet intensief gebruikt, dus ik weet niet hoe het zich op den lange duur houdt.
+ Papier: Heel dik en mooi wit aquarelpapier.
+ Geschikt voor: aquarelverf, acrylverf, stiften, potlood, inkt, pastelkrijt, oliepastel.
+ Binding: Stevig en strak, misschien iets te strak.
+ Extra’s: Elastiek.

Te koop bij: Van Beek

Stillman & Birn Beta (favoriet) + Epsilon

Wat mij betreft is dit een van de beste merken schetsboeken. De kwaliteit van het papier is echt top. Enige nadeel vind ik de binding; de boekjes met zachte kaft kunnen helemaal open liggen, maar hebben geen elastiekje. De boekjes met harde kaft kunnen niet helemaal plat openliggen (kan misschien wel, maar dat durfde ik in de winkel niet te proberen). Ik heb tot nu toe de Epsilon en Beta serie getest.

+ Formaten: Vanaf A6 (iets kleiner, formaatje Moleskine) en tegenwoordig ook vierkant.
+ Kaft: Prima kwaliteit voor zover ik tot nu toe kan beoordelen.
+ Binding: De zachte kaft is stevig gebonden, pagina’s raken niet los. Ook verkrijgbaar met ringband.
+ Extra’s: Geen.

Beta
+ Papier: Zeer hoge kwaliteit, echt heel dik en mooi wit met een klein structuurtje. Dit papier kan heel veel hebben, dus je kunt laag op laag schilderen en behoorlijk nat werken.
+ Geschikt voor: potlood, fineliner, inkt, aquarelverf, acrylverf, olieverf, pastelkrijt, oliepastel.

Epsilon
+ Papier: Zeer hoge kwaliteit, niet heel dik en heel glad.
+ Geschikt voor: potlood, fineliner, vulpen, stiften (zelfs Copics drukken in verhouding minder door dan andere merken schetsboeken!) inkt, een beetje aquarelverf.

Te koop bij: Van Beek

Seawhite (favoriet / beste koop)

Dit niet zo hele dure boekje stond niet bovenaan mijn favorieten lijst, maar ik begin hem steeds meer te waarderen. Het ogenschijnlijk eenvoudige, niet heel dikke papier blijkt heel goed samen te gaan met mixed media en acrylverf. Zoals ik bij de foto hierboven al schreef is dit mijn experimenteer boekje geworden. Inmiddels is deze vol en hij krijgt zeker een opvolger!

Let op: de boekjes van Seawhite hebben verschillende diktes papier en het is soms even zoeken wat wat is. Ik had een boekje van 160 grams en werk nu in eentje van 140 grams. Het gevoel van het papier is gelijk, alleen met aquarelverf merk je het verschil; bij 160 grams trekt het papier weer strak na droging, de 140 grams blijft wat bobbelen (ik vind dat niet zo bezwaarlijk, maar dat is natuurlijk persoonlijk).

Neem hier een kijkje in mijn volle schetsboek

+ Formaten: Vanaf A6, ook vierkant
+ Kaft (van deze ringband): Niet zo heel goed van kwaliteit en de kaft beschadigd vrij snel.
+ Papier: 160 grams wit tekenpapier, het voelt iets ruw aan zonder dat het een uitgesproken structuur heeft.
+ Geschikt voor: potlood, fineliner, stift, vulpen, acrylverf, pastelkrijt, oliepastels.
+ Enigszins geschikt voor: aquarelverf.
+ Binding: genaaid gebonden of ringband.
+ Extra’s: Geen.

Te koop bij: Van Beek

Hahnemuhle schetsboek

Persoonlijk vind ik dit niet het beste of mooiste schetsboek, maar de prijs-kwaliteit is goed. Ik heb nu een A4 formaat en gebruik dit als projectenboek (voor kleurstudies en moodboards). Misschien moet ik deze eens in A6 kopen en uitvoeriger voor onderweg testen.

+ Formaten: Vanaf A6
+ Kaft: Prima kwaliteit. Verkrijgbaar in zwart, blauw of rood.
+ Papier: Goed, redelijk dik en iets ruw papier. Wat doffer wit van kleur.
+ Geschikt voor: potlood, houtskool, acrylverf, oliepastel.
+ Minder geschikt voor: fineliner (de inkt vloeit niet zo fijn op het iets ruwe papier), mede door de ruwheidpen. Het papier houdt zich heel goed bij collage.
+ Binding: Stevig en strak, het boek kan wel goed openliggen.
+ Extra’s: Geen.

Te koop bij: 4Art

Mijn favoriete schetsboeken op dit moment

Laatst bijgewerkt: juni 2020

Voor onderweg:
+ Seawhite 140 grams vierkant
+ Moleskine sketch A6
+ Talens Art Creations A6 of vierkant

Voor thuis:
+ A5 Stillman & Birn Beta
+ Seawhite 160 grams
+ A5 Moleskine aquarel

Een schetsboek kiezen

Stel jezelf eerst deze vragen:

1. Wat is het doel van je art journal? > Lees dit artikel
2. Waar ga je journalen? Thuis of ook onderweg?
3. Waarmee ga je tekenen/schilderen? Alleen met potlood of pen of ook met inkt of verf?
4. Hoeveel wil je uitgeven?

2: Waar ga je journalen? – Het juiste formaat

Klein of groot?
Als je onderweg wil tekenen, moet je schetsboek vooral zo klein zijn dat het in je tas past – anders blijft ie gegarandeerd in de la liggen. Zelf vind ik A6 een fijn formaat voor dagelijks gebruik. Misschien heb jij altijd een grote tas mee en dan past A5 ook prima. A4 zou ik voor onderweg niet kiezen; je kunt dit lastig meenemen en het is vrij opzichtig. Tenzij je de aandacht fijn vindt, kun je onderweg beter onopvallend in een klein boekje werken.

Thuis is A4 of zelfs A3 geen probleem, maar bedenk dat een groot formaat ook ‘intimiderend’ kan zijn (een groter wit vlak). Het hangt ook af van je stijl van werken. Werk je klein en verfijnd? Kies een A5 voor thuis. Werk je groot en expressief? Dan is A4 of A3 zeker een overweging.

Staand, liggend, vierkant…
Schetsboeken zijn staand (portret), liggend (landschap) of vierkant. Je kunt gewoon kiezen wat je mooi vindt of je kunt je schetsboek laten aansluiten bij het thema waarin je gaat werken. Als je bijvoorbeeld portretten gaat maken, is een staand formaat handig. Ga je landschappen schilderen, dan is een liggend formaat slim. Wat altijd geldt; kies wat bij jou past. Misschien ga jij juist landschappen in een staand formaat weergeven. Gewoon doen!

3: Wat ga je doen? – Het papier

Potlood, inkt, verf of …
Welk materiaal je gaat gebruiken bepaalt welk papier geschikt is. Als je met potlood of dunne fineliner gaat werken, hoef het papier niet heel dik te zijn – tussen de 90 en 120 grams is al prima. Het is prettig als het papier niet heel glad is, maar het mag ook niet te ruw zijn. Tip: kijk of je in de winkel een schetsboek eerst kunt bekijken, zodat je het papier kunt voelen.
Ga je werken met verf of inkt dan is het handig om wat dikker papier te kiezen, liefst speciaal voor aquarel of mixed media. Dit soort papier kan veel (water) hebben zonder dat het bobbelt of scheurt en het voorkomt ook dat de afbeelding doordrukt op de achterzijde. Het blijft soms een kwestie van uitproberen. De goedkope boekjes van Talens Art Creation blijken bijvoorbeeld prima samen te gaan met acrylverf, terwijl ze voor nattere aquarelverf minder geschikt zijn.

Tip: Zie ook het overzicht bovenaan dit artikel waar ik per boekje vertel waar het voor geschikt is.

Mooie kaftjes
Wil je gewoon een mooi schetsboek met mooie kaft en vind je het papier minder belangrijk? Ook dat is prima! Accepteer dan dat het papier misschien kan bobbelen als je verf gebruikt. In een art journal is dat trouwens hartstikke ‘done’.

De binding
Over het algemeen kun je kiezen voor een schetsboek met nietjes, een ringband of genaaid gebonden. Het voordeel van die laatste twee is dat ze stevig zijn, lang meegaan en goed plat kunnen liggen. Een ringband kan zelfs helemaal omgeslagen worden. Wel kan de ring in de weg zitten, dus dat kan een nadeel zijn. Een schetsboek met nietjes is vaak weer heel compact en kun je in een travel journal doen. Zelf ga ik graag voor een gebonden journal, gewoon omdat ik dat mooi vind.

Dit schetsboekje met ringband van Seawhite gebruik ik voor meer experimentele schetsen. Het is niet zo’n duur boekje, dus hier mag het mislukken en bovendien kan ik pagina’s uitscheuren als ik het echt wil. En dat levert de leukste, spontane kunstwerkjes op…

4: Hoeveel wil je uitgeven? – De prijs

Het is echt niet nodig om meteen een heel duur schetsboek aan te schaffen. Sterker nog; mijn ervaring is dat duurdere journals mij juist tegenhouden om los te gaan, want dan vind ik het zonde om zo’n duur boekje te ‘verprutsen’. Heb jij dit ook? Kies dan liever een goedkoop tot gemiddeld geprijsd schetsboek. Wat je ook kunt doen is een duurder schetsboek kiezen in een kleine (goedkopere) maat. Prijs zegt trouwens niet altijd alles; goedkopere schetsboeken kunnen heel goed zijn. Qua prijs-kwaliteit vind ik dit echte aanraders: Seawhite, Talens Art Creation, Hahnemuhle en Stillman & Birn. Zie ook het overzicht bovenaan dit artikel.


In het volgende artikel uit deze serie vertel ik over mijn favoriete schets en art journal materialen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Close
Struinkunst © Copyright 2020. All rights reserved.
Close