Een schetsboek kiezen

1.5K
Deel 2

In het vorige deel uit deze serie schreef ik over het doel van je art journal. In dit artikel help ik je bij het kiezen van een schetsboek.

Een van de leukste, maar tegelijk moeilijkste, dingen is het kopen van een schetsboek. Er zijn er zo ontzettend veel. Ga je voor het mooie kaftje of kies je toch voor beter papier? Moet hij groot, dun of juist heel klein zijn? Ik help je op weg met mijn tips en overwegingen en ik geef een korte reviews van alle schetsboeken die ik heb.

Inhoud:

1. Wat ga je doen? – Het soort schetsboek
2. Waar ga je journalen? – Het juiste formaat
3. Wat ga je doen? – Het juiste papier
4. Hoeveel wil je uitgeven? – De prijs
5. Reviews van mijn schetsboeken

1: Wat ga je doen? – Het soort schetsboek

Het doel van je schetsboek bepaalt wat voor schetsboek je kiest. Weet je nog niet wat het doel van je schetsboek of art journal is? Lees dan eerst dit artikel.

Blanco, lijntjes, stippen
Voor schetsen is blanco papier natuurlijk fijn. Als je kiest voor een dagboek of art journal, kun je ook lijntjes of stippen kiezen. Die laatste kun je ook prima voor schetsen gebruiken, want visueel heb je weinig last van de stipjes.

Mooie kaftjes
Wonderlijk maar waar; de meeste goede schetsboeken hebben een saaie kaft. Wil je toch een mooie kaft en vind je het papier minder belangrijk? Als je potlood of fineliner (zie punt 3) gebruikt, kan dat prima. En zelfs verf of inkt is geen probleem. Accepteer dat het papier misschien gaat bobbelen. Als je voor een art journal gaat is dat trouwens hartstikke ‘done’.

De binding
Nietjes, een ringband of genaaid gebonden? Het voordeel van die laatste twee is dat ze stevig zijn, lang meegaan en goed plat kunnen liggen. Een ringband kan zelfs helemaal omgeslagen worden. Wel kan de ring in de weg zitten (van je hand), dus hou daar rekening mee. Een schetsboek met nietjes is weer heel compact en kun je in een travel journal doen.

Staand, liggend, vierkant…
Schetsboeken zijn staand (portret), liggend (landschap) of vierkant. Je kunt gewoon kiezen wat je mooi vindt of je kunt je schetsboek laten aansluiten bij het thema waarin je gaat werken. Als je bijvoorbeeld portretten gaat maken, is een staand formaat handig. Ga je landschappen schilderen, dan is een liggend formaat logischer. Bedenk dat je die regels ook juist aan je laars kunt lappen. Misschien wil jij juist landschappen in een staand formaat weergeven. Gewoon doen!

2: Waar ga je journalen? – Het juiste formaat

Een stapel A6 en A5 formaat schetsboeken (en, tweede van boven, mijn Paper Republic hoesje)

Klein
Kleine schetsboeken zijn perfect voor dagelijks gebruik. Je schetsboek moet dan zo klein zijn dat het in je tas past – anders blijft ie gegarandeerd in de la liggen. Zelf vind ik A6 een fijn formaat. Misschien heb jij altijd een grote tas mee en dan past A5 ook prima.
Voor natuurtekenen of urban sketching gebruik ik het liefst een A5 formaat. Groot genoeg om lekker in te werken, maar niet al te opvallend groot. Kleine schetsboekjes zijn ook geschikt voor specifieke projecten; bijvoorbeeld voor botanische tekeningen of 1 schets of gedicht per dag.

Het nadeel van kleine schetsboeken is dat je weinig ruimte hebt; niet alleen voor je tekening – ook voor je handen. Vooral op de rechterpagina kun je niet met je hand op het boekje steunen. Als je los schetst of schildert is dat geen probleem, maar bij precies werken of schrijven kan het wat lastiger zijn.

Groot
Een groter schetsboek, bijvoorbeeld A5, A4 of zelfs A3, is fijn voor thuis. Je hebt lekker de ruimte om te werken. Bedenk wel dat een groot formaat ook ‘intimiderend’ kan zijn (een groter wit vlak). Dat kun je oplossen door te werken met thumbnail (kleine) schetsjes – hier lees je wat thumbnails zijn.
Ook voor het buiten tekenen kun je een groot schetsboek kiezen, omdat je dan de ruimte hebt. Persoonlijk vind ik alles groter dan A5 voor buiten niet fijn, want het is lastig meenemen en zo’n groot schetsboek trekt meer aandacht van voorbijgangers die dan wat sneller over je schouder komen meekijken.

Als ik maar één schetsboek zou mogen kopen, koos ik een A5 formaat. Groot genoeg om lekker in te kunnen werken en past nog prima in een tas.

A4, A5, A6… Wat is dat eigenlijk? Een standaard vel printerpapier is A4 (21×29,7 cm). Vouw je printerpapier 1x dubbel, dan is het een A5 formaat. Vouw je dit nog een keer dubbel, dan heb je A6. A3 is net zo groot als 2 vellen printerpapier naast elkaar.

3: Wat ga je doen? – Het papier

Potlood en fineliner
Als je met potlood of dunne fineliner werkt, hoeft het papier niet heel dik te zijn – tussen de 90 en 120 grams is al prima. Het is prettig als het papier niet heel glad is, maar het mag ook niet teveel structuur hebben. Nagenoeg alle schetsboeken die niet bedoeld zijn voor aquarel of markers zijn geschikt voor potlood en fineliner.

Aquarel en acrylverf
Ga je werken met verf dan is het slim om dikker papier te kiezen, liefst speciaal voor aquarel of mixed media. Vanaf 140 grams is een goede dikte. Aquarelpapier kan veel (water) hebben zonder dat het kromtrekt of scheurt en het voorkomt ook dat de afbeelding doordrukt op de achterzijde. Het blijft soms een kwestie van uitproberen. De goedkope boekjes van Talens Art Creation blijken bijvoorbeeld prima samen te gaan met acrylverf, terwijl ze voor nattere aquarelverf minder geschikt zijn.

Stiften en inkt
Stift en inkt kan snel doordrukken (ook wel ghosting genaamd). Meestal geldt hoe dikker het papier, hoe minder het doordrukt. Moleskine (behalve de art serie) drukte altijd heel erg door ten opzichte van andere merken. De Epsilon van Stillman & Birn is, ondanks het dunne papier, heel geschikt voor stift en inkt. Zelfs copics (stiften op alcohol basis) drukken nauwelijks door.

4: Hoeveel wil je uitgeven? – De prijs

Het is niet nodig om meteen een heel duur schetsboek aan te schaffen. Sterker nog; mijn ervaring is dat duurdere journals mij juist tegenhouden om los te gaan, want dan vind ik het zonde om zo’n duur boekje te ‘verprutsen’. Heb jij dit ook? Kies dan liever een goedkoop tot gemiddeld geprijsd schetsboek. Ook een idee: kies een duurder schetsboek in een kleine (goedkopere) maat. Prijs zegt trouwens niet alles, want de relatief goedkopere schetsboeken van Seawhite en Hahnemuhle vind ik heel goed. Zie ook het overzicht hieronder.

Reviews van mijn schetsboeken

Door de jaren heen heb ik al heel wat schetsboeken geprobeerd. Hieronder lees je per schetsboek in het kort mijn bevindingen.

Talens Art Creation

Dit A6 boekje met rode kaft kocht ik vanwege de lage prijs als vervanger voor mijn Moleskine Classic. Hij heeft precies dezelfde maat, dus past in mijn Paper republic hoesje. Het papier is dikker dan de Moleskine Classic, maar weer minder goed dan de Moleskine Sketch (potlood geeft af) en ik vind het gevoel en de uitstraling minder fijn dan die van Moleskine. Inmiddels is dit schetsboekje door intensief gebruik kapot; de binding laat op sommige plekken los, Een volgende keer koop ik als commonplace journal dus liever weer een Moleskine Sketch of Classic, want ik wil een commonplace journal intensief kunnen gebruiken en vol kunnen plakken met knipsels.

+ Formaten: A4, A5, A6 (let op: iets kleiner dan A6, zelfde maat als Moleskine) en vierkant.
+ Kaft: Blijft netjes, ook bij intensief gebruik. Persoonlijk vind ik het materiaal iets minder mooi dan Moleskine. Verkrijgbaar in zwart, wit of rood.
+ Papier: Stevig en niet te glad.
+ Geschikt voor: potlood (heeft wel de neiging om af te geven), fineliner, inkt en stiften.
+ Een beetje geschikt voor: acrylverf
+ Niet zo geschikt voor: aquarelverf (het kan wel, maar de kleuren blijven niet helder) en collage (de bladzijden raken los door intensief gebruik).
+ Binding: matig, bij intensief gebruik gaat het schetsboekje stuk.
+ Extra’s: Elastiek, bladwijzer en vakje achterin.

Te koop bij: Bol.com

Moleskine Classic ★

Als dagelijks schetsboekje (voor in mijn tas) gebruik ik het liefst een Moleskine Classic blanco of dotted pocket (iets kleiner dan A6) in combinatie met een potlood of fineliner + collage. De kwaliteit is, ondanks het dunne papier, heel mooi en deze maat past in mijn leren Paper Republic hoesje.

+ Formaten: Extra large (ongeveer A4), Large (ongeveer A5), Pocket (iets kleiner dan A6)
+ Kaft: Mooie kwaliteit, blijft netjes ook bij intensief gebruik en verkrijgbaar in verschillende kleuren.
+ Papier: vrij dun, geschikt voor potlood en pen. Niet geschikt voor vulpen, stift of verf.
+ Geschikt voor: potlood, fineliner (schemert iets door, ‘ghosting’ genoemd) en collage
+ Niet geschikt voor: inkt, vulpen, verf
+ Binding: Stevig gebonden, pagina’s raken niet los.
+ Extra’s: Elastiek, bladwijzer en vakje achterin.

Te koop bij: Bol.com

Moleskine Sketch ★

Dit is het artistieke zusje van de Classic. Van buiten zien ze er hetzelfde uit, maar het papier is van heel andere orde. Heel erg dik en perfect voor art journaling. Dit schetsboek gebruik ik als studieboek voor mijn schilderijen en andere creatieve projecten.

+ Formaten: Extra large (ongeveer A4), Large (ongeveer A5), Pocket (iets kleiner dan A6)
+ Kaft: Mooie kwaliteit, blijft netjes ook bij intensief gebruik.
+ Papier: dik en vrij glad.Het papier is niet helemaal wit, eerder gelig.
+ Geschikt voor: potlood, pen, vulpen, stift en acrylverf.
+ Niet geschikt voor: aquarelverf.
+ Binding: Stevig gebonden, pagina’s raken niet los.
+ Extra’s: Elastiek, bladwijzer en vakje achterin.

Te koop bij: Bol.com

Moleskine Aquarel ★

De naam zegt het al, deze is speciaal voor aquarel. Ook geschikt voor acrylverf en zelfs voor pastelkrijt, omdat de structuur van het papier niet heel grof is. Ik gebruik deze voor experimenten en urban sketching.

+ Formaten: Large (ongeveer A5) landscape + portrait, Pocket landscape (iets kleiner dan A6)
+ Kaft: Mooie kwaliteit, blijft netjes ook bij intensief gebruik.
+ Papier: Dik, echt wit (dus niet gelig) en met een mooie structuur, niet te glad en niet te grof.
+ Geschikt voor: potlood, pen, vulpen (redelijk vanwege de structuur), stiften, aquarelverf, acrylverf, pastelkrijt, oliepastel.
+ Binding: Stevig gebonden, pagina’s raken niet los.
+ Extra’s: Elastiek en vakje achterin.

Te koop bij: Bol.com

Hahnemuhle watercolour ★

Het papier in dit boekje is het beste aquarelpapier dat ik tot nu toe in schetsboeken ben tegengekomen en ik begin deze steeds meer te waarderen. In het begin had ik geen klik met dit boekje; het voelt wat ‘logger’ aan vergeleken met de elegante Moleskine. Maar het papier is zo goed dat ik volgende keer geloof ik toch weer voor deze ga.

+ Formaten: Vanaf A6
+ Kaft: Mooie kwaliteit met een fijn structuurtje. Ik heb dit boekje nog niet intensief gebruikt, dus ik weet niet hoe het zich op den lange duur houdt.
+ Papier: Heel dik en mooi wit aquarelpapier.
+ Geschikt voor: aquarelverf, acrylverf, stiften, potlood, inkt, pastelkrijt, oliepastel.
+ Binding: Stevig en strak, misschien iets te strak.
+ Extra’s: Elastiek.

Te koop bij: Van Beek

Hahnemuhle schetsboek

Prima prijs-kwaliteit. Ik heb een A4 formaat en gebruik dit als projectenboek (voor kleurstudies en moodboards). Hiervoor gebruik ik normaal een Moleskine Sketch, maar ik wilde deze proberen ivm de prijs. Het papier en de binding vind ik minder dan de Moleskine (voor wat ik er mee doe) dus ik weet niet of ik deze nog eens zou kopen. Ik denk dat dit boek beter tot zijn recht komt als echt schetsboek en niet als mixed media / art journal / projectenboek.

+ Formaten: Vanaf A6
+ Kaft: Prima kwaliteit. Verkrijgbaar in zwart, blauw of rood.
+ Papier: Goed, redelijk dik en iets ruw papier. Wat doffer wit van kleur.
+ Geschikt voor: potlood, houtskool, acrylverf, oliepastel.
+ Minder geschikt voor: fineliner (de inkt vloeit niet zo fijn op het iets ruwe papier), mede door de ruwheidpen. Het papier houdt zich heel goed bij collage.
+ Binding: Stevig en strak, het boek kan wel goed openliggen.
+ Extra’s: Geen.

Seawhite ringband 160 grams ★

Dit boekje stond niet bovenaan mijn favorieten lijst, maar ik begin hem steeds meer te waarderen. Het ogenschijnlijk eenvoudige, niet echt dikke, papier blijkt goed samen te gaan met mixed media en acrylverf. Dit is echt mijn experimenteer boekje geworden. Inmiddels is deze vol en hij krijgt zeker een opvolger!

> Neem hier een kijkje in het volle schetsboek

+ Formaten: Vanaf A6, ook vierkant
+ Kaft (van deze ringband): Niet zo heel goed van kwaliteit en de kaft beschadigd vrij snel.
+ Papier: 160 grams wit tekenpapier, het voelt iets ruw aan zonder dat het een uitgesproken structuur heeft.
+ Geschikt voor: potlood, fineliner, stift, vulpen, acrylverf, pastelkrijt, oliepastels.
+ Enigszins geschikt voor: aquarelverf.
+ Binding: ringband.
+ Extra’s: Geen.

Seawhite Chunky 140 grams

Toen ik deze kocht dacht ik dat het papier hetzelfde was als die van de ringband, maar deze is 140 grams in plaats van 160 grams en ik vind dit papier een stuk minder fijn. Het gevoel van het papier is goedkoper en met aquarelverf merk ik echt verschil; het droogt gewoon niet fijn op. Verder wel een prima schetsboek; lekker stevig en robuust met heel veel papier.

+ Formaten: vierkant small, medium en large
+ Kaft: Tot nu toe prima; stevig.
+ Papier: 140 grams wit tekenpapier.
+ Geschikt voor: potlood, fineliner, stift, vulpen, pastelkrijt, oliepastels.
+ Enigszins geschikt voor: aquarelverf.
+ Binding: genaaid gebonden, tot nu toe stevig en het boekje kan redelijk goed openliggen.
+ Extra’s: Extra dik, dus extra veel papier (daardoor ook zwaar en dus neem ik hem minder snel mee).

Te koop bij: Van Beek

Stillman & Birn Beta

Wat mij betreft is dit qua papier een van de beste merken schetsboeken. De kwaliteit van het papier is echt top. Enige nadeel vind ik de binding; de boekjes met zachte kaft kunnen helemaal open liggen, maar hebben geen elastiekje. De boekjes met harde kaft kunnen niet helemaal plat openliggen (kan misschien wel, maar dat durfde ik in de winkel niet te proberen).

+ Formaten: A6 liggend en A5 staand
+ Kaft: Prima kwaliteit voor zover ik tot nu toe kan beoordelen.
+ Binding: De zachte kaft is stevig gebonden, pagina’s raken niet los. Ook verkrijgbaar met ringband.
+ Extra’s: Geen (helaas dus geen elastiek of leeslint).
+ Papier: Zeer hoge kwaliteit, echt heel dik en mooi wit met een klein structuurtje. Dit papier kan heel veel hebben, dus je kunt laag op laag schilderen en behoorlijk nat werken.
+ Geschikt voor: Alles! Potlood, fineliner, inkt, aquarelverf, acrylverf, olieverf, pastelkrijt, oliepastel.

Te koop bij: Van Beek

Stillman & Birn Epsilon

Ik viel voor deze variant vanwege het leuke formaat. Het papier is echt heel goed, alleen jammer dat er geen elastiekje om het boekje zit.

+ Formaten: A6 liggend en A5 staand.
+ Kaft: Prima kwaliteit voor zover ik tot nu toe kan beoordelen.
+ Binding: De zachte kaft is stevig gebonden, pagina’s raken niet los. Ook verkrijgbaar met ringband.
+ Extra’s: Geen (helaas dus geen elastiek of leeslint).
+ Papier: Zeer hoge kwaliteit, niet heel dik en heel glad.
+ Geschikt voor: potlood, fineliner, vulpen, stiften (zelfs Copics drukken in verhouding minder door dan andere merken schetsboeken!) inkt, een beetje aquarelverf.

Te koop bij: Van Beek

Bekijk deze tags voor nog meer kijkjes in mijn schetsboeken per merk:

In deel 3 van de serie Start je art journal vertel ik over mijn favoriete teken-en schildermaterialen

Dit bericht bevat affiliate links naar Bol.com (lees hier hoe dat werkt). Ik verwijs alleen naar boeken/producten die ik zelf heb gekocht en waar ik enthousiast over ben.

close

LEES ALS EERSTE DE NIEUWSTE BLOGS + ONTVANG EXCLUSIEVE TIPS EN INSPIRATIE

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Close
Struinkunst © Copyright 2020
Close